Ο ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ ΤΗΣ ΚΙΣΑΜΟΥ
Η RELIANT και οι αντιπρόσωποι της την δεκαετία του 70.
Ένα τμήμα της ιστορίας της αυτόνομης Κρήτης γράφτηκε από το 1903 έως το 1908 στην Μακεδονία. Ο Μακεδονικός αγώνας έχει αρχίσει και οι Κρήτες ζεστοί ακόμα από τους αγώνες τους για λευτεριά προστρέχουν εθελοντικά να υπηρετήσουν τον αγώνα. Ο Γεώργιος Τσόντος (Καπετάν Βάρδας) από τα Σφακιά μετά τον θάνατο του Π. Μελά ανέλαβε την αρχηγία του αγώνα, άλλοι Καπετάνιοι Κρήτες ήσαν ο Γεώργιος Κατεχάκης (καπετάν Ρούβας), ο Μάντακας κ.α. Οι Μακεδόνες αναγνωρίζουν την προσφορά και το δείχνουν. Εκατοντάδες Κρήτες θα αφήσουν την τελευταία τους πνοή στην Μακεδονική γη.
Κατά την παράδοση, ο Δασκαλογιάννης και οι καπεταναίοι του, αποφάσισαν να κάνουν έναν καινούργιο πολεμικό χορό. Ο Δασκαλογιάννης έστειλε μια επιστολή στον βιολάτορα Στέφανο Τριανταφυλλάκη ή Κιώρο, προσκαλώντας τον στην Ανώπολη για να ετοιμάσει έναν "πυρρίχιο" χορό, ειδικά γραμμένο για τον "πέμπτο ζάλο". Μυστικά, δηλ. του είπε ότι ετοιμάζεται ο πέμπτος ξεσηκωμός εναντίων των Τούρκων και επειδή μιλούσε για χορό χρησιμοποίησε τη λέξη "ζάλο", που σημαίνει βήμα, κρύβοντας έτσι το μήνυμα. Πράγματι, ο Κιώρος πήγε εκεί κι έμεινε έξι μήνες μέχρι την έναρξη της επανάστασης. Με βάση την "πυρρίχια" μελωδία συνέθεσε τη μουσική για τον καινούργιο πολεμικό χορό, ο οποίος σύμφωνα με τις υποδείξεις του Δασκαλογιάννη, έπρεπε να έχει δώδεκα μουσικούς σκοπούς (γυρίσματα) και δέκα βήματα, γιατί όπως είδαμε, δώδεκα ήταν οι αρχηγοί της επανάστασης η οποία αποφασίστηκε στις 10 του 10ου μήνα του 1769. Το χορό που εκτέλεσαν μόνο άνδρες πιασμένοι από τους ώμους, για να συμβολίζουν με αυτό την αλληλοστήριξη, την αλληλοεκτίμηση, την αμοιβαία εμπιστοσύνη και τη συνεργασία, ονόμασαν "το πεντοζάλι" -και όχι "ο πεντοζάλης"- γιατί ήταν το πέμπτο εγχείρημα με σκοπό την απελευθέρωση από τους Τούρκους. Η εξέγερση πνίγηκε στο αίμα, αφού η βοήθεια της Ρωσίας δεν έφτασε ποτέ. Ο ίδιος ο Δασκαλογιάννης και πολλοί από τους στρατηγούς του σκοτώθηκαν, όμως, το "πεντοζάλι", ο χορός της επανάστασης του Δασκαλογιάννη, νίκησε, έζησε, και είναι σήμερα ο διασημότερος χορός της Κρήτης.
....Είναι μάταιο ν’ αντιστεκόμαστε στα σημάδια του παρελθόντος. Υπάρχει, θαρρώ, μια ακτινοβολία, μια μαγική ακτινοβολία που ξεχύνεται από τα αρχαία χώματα που αγωνίστηκαν και υπέφεραν πολύ. Σαν να έχει μείνει κάτι μετά την εξαφάνιση λαών που αγωνίστηκαν, έκλαψαν και αγάπησαν πάνω σε ένα κομμάτι γης. Αυτή η ακτινοβολία από τα περασμένα χρόνια είναι εξαιρετικά έντονη στην Κρήτη. Διαπερνάει τον άνθρωπο από την πρώτη στιγμή που πατάει το πόδι του στο κρητικό χώμα. Έπειτα, μια άλλη συγκίνηση, πιο συγκεκριμένη, τον συνεπαίρνει. Εκείνος που γνωρίζει την τραγική ιστορία αυτού του νησιού τους τελευταίους αιώνες κυριεύεται από συγκίνηση όταν σκέφτεται το σφοδρό αγώνα πάνω σε τούτη τη γη ανάμεσα στον άνθρωπο που μάχεται για την ελευθερία του και τον δυνάστη του που προσπαθεί με λύσσα να τον συντρίψει. Οι Κρητικοί έχουν τόσο πολύ εξοικειωθεί με το θάνατο που δεν τον φοβούνται πια. Υπέφεραν τόσο πολύ επί αιώνες, διαπίστωσαν τόσες φορές ότι ο ίδιος ο θάνατος δεν μπορεί να τους καταβάλει ώστε κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο θάνατος είναι απαραίτητος για το θρίαμβο του ιδανικού τους, ότι στην κορυφή της απελπισίας αρχίζει η σωτηρία. Ναι, είναι σκληρή η πραγματικότητα. Οι Κρητικοί όμως, σκληραγωγημένοι από τον αγώνα, άπληστοι για ζωή, την πίνουν σαν ένα ποτήρι κρύο νερό. «Ε παππού, πώς σου φάνηκε η ζωή;», ρώτησα μια μέρα έναν εκατοχρονίτη γέρο Κρητικό, γεμάτο παλιές πληγές, τυφλό. Καθόταν στον ήλιο και λιαζόταν, στο κατώφλι της καλύβας του. Ήταν περήφανος στ’ αυτιά, όπως λέμε στην Κρήτη. Δεν άκουγε καλά. Τον ξαναρώτησα: «Πώς σου φάνηκε τα εκατό τούτα χρόνια η ζωή, παππού;» «Σαν ένα ποτήρι κρύο νερό, παιδί μου», μου αποκρίθηκε. «Και διψάς ακόμα, παππού;» Σήκωσε το χέρι, σα να καταριόταν: «Ανάθεμά τον που ξεδίψασε!», φώναξε. Να ποιοι είναι οι Κρητικοί, πώς να μην τους κάνω σύμβολο;
Εσκουτελοβαρίσκω σας, στη μάχη προκαλώ σας
Φωτο : Κίσαμος 1978
ρεμάμενο αιματερό φωσφόρισμα, πού σούρνεται σαν έντομο ερωτευμένο μέσα από τους αποβροχάρικους γύρους του μυαλού μου.
Η Ναυτική Εβδομάδα καθιερώθηκε να εορτάζεται από το 1933 με εκδηλώσεις που γίνονται σε ολόκληρη την Ελλάδα, χωρίς αναφορά σε κάποιο συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός. Οι ρίζες της Ναυτικής Εβδομάδας είναι καθαρά ελληνικές και πηγάζουν από την αρχαιότητα όταν στις παραλιακές πόλεις εορτάζονταν με ξεχωριστή επισημότητα τα ‘’Δελφίνια’’, τα ‘’Πλοιοθέσια’’, τα ‘’Κυβερνήσια’’ και τα ‘’Ποσειδώνια’’. Στη διαδρομή της ιστορίας της Ελλάδας, η θάλασσα αποτέλεσε τον υγρό στίβο των πιο αποφασιστικών αγώνων της φυλής μας για την εξασφάλιση και διατήρηση της ανεξαρτησίας της πατρίδος και την ανάπτυξη και διάδοση του ελληνικού πνεύματος και πολιτισμού. Ο παραδοσιακός δεσμός του ‘Έλληνα με τη θάλασσα που ξεκινά από τα βάθη της ιστορίας είναι ακατάλυτος. Η θάλασσα υπήρξε ανέκαθεν πηγή φωτεινών εμπνεύσεων και βιοτικής δραστηριότητας.
Μα ‘γω θωρώ την τάβλα μας κι είναι καλά στρωμένη
Με μόσκους και με ζάχαρες και με τα κυπαρίσσια
Με γειε΄ς του ‘που την έστρωνε κι απού ‘βανε μαντήλι
Κι απου την εμαργιέλωνε τριγύρω με τα πιάτα
Και του καιρού χαρούμενους και καλοκαρδισμένος
Tου Κύκλου τα γυρίσματα, που ανεβοκατεβαίνουν,
Kύκλο με μαυρομάνικο μαχαίρι θα χαράξω
“Εδά και κάμποσους χρόνους ο Κρητικός έπαψε να λαγοκοιμάται στη Μαδάρα με τ’άρματα στο πλάϊ ντου. Ξέγνοιαστος θέτει στ’απαλό ντου στρώμα, τάξε πως στειρέψανε οι πίβουλοι και οι κουρσάροι. Κι έτσι αποστραβωμένος ο έρμος δε θωρεί τον μασκαρεμένο κατακτητή, που ωσάν και τον όφη ουλημερίς σέρνεται στα πόδια ντου. Και τ’ορμηνεύγει ήντα να τρώει, να πίνει, να φορεί, ήντα λογής να μιλεί και να γλεντίζει. Και άρχοντα τονε κάνει στο σπιτικό ντου και φαμέγιος ντου καταστένεται. Θεριό που δεν παλεύγεται με τουφέκια και σπαθιά. Την κεφαλή να του κόψεις, η ουρά θα τυλιχτεί στο λαιμό σου. Το κορμί να του κάψεις, η φωθιά θα γαήρει να σε κάψει. Άλλο δε σ’απομένει Κρητικέ, όξω να το κάψεις με το φώς του πολιτισμού σου. Τη μουσική, τα τραγούδια, τσι χορούς, την εμιλιά, τη θρησκεία και τα χούγια σου. Απού φέγγει πλιά’που δέκα ήλιους. Και τσ’οχθρούς σου αμπώθει στα γκρεμνά και στα φαράγγια. Ώς το’καμες, όντε δε φελούσαν τ’άρματα ουλωνώ απ’εβουλήθησαν να σε μαγαρίσουν. Βάνε αντισκάρι όντε γροικάς «αναβίωση», «αναπαράσταση», «αναπαλαίωση», «διασκευή». Κι αυτά λόγια του όφη!”
Η ιδέα του “Ευ Αγωνίζεσθαι” πρέπει να είναι πανταχού παρούσα σε όλους τους τύπους του αθλητισμού ανεξαρτήτως ηλικίας των μετεχόντων, όπως επίσης να εφαρμόζεται στην Φυσική Αγωγή των παιδιών και των εφήβων. Τα σχολεία, τα κολέγια και τα Πανεπιστήμια έχουν μεγάλη ευθύνη στο να προάγουν την ιδέα του Φίλαθλου Πνεύματος, ενώ οι αθλητικοί σύλλογοι θα πρέπει επίσης να δίνουν έμφαση στο “Ευ Αγωνίζεσθαι” μέσω των προπονητικών τους προγραμμάτων, των αγώνων και της κοινωνικής ζωής.” (Από το Μανιφέστο της Διεθνούς Επιτροπής Φιλάθλου Πνεύματος, CIFP)
Δεν είναι καταναγκαστικά έργα αλλά οι μαθητές του δημοτικού. 10χρονα και 12χρονα που 'αγωνίζονται΄για να φέρουν το νερό στα σπίτια τους! 1955 Κρύα Βρύση επί δημαρχίας Φουρναράκη, ο εθελοντισμός στο μεγαλείο του.
Άνοιξε στο Ηράκλειο Κρήτης η μόνιμη έκθεση «Ελ Γκρέκο - Επιστροφή στην Πατρίδα», στην Πύλη Βηθλεέμ, η οποία αποτελείται κυρίως από κοστούμια και αντικείμενα που χρησιμοποιήθηκαν για την ταινία Ελ Γκρέκο, που σκηνοθέτησε ο Γιάννης Σμαραγδής.
Πρόγραμμα δωρεάν διανομής φρούτων και λαχανικών στους μαθητές των σχολείων εγκαινιάζουν, από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, τα υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Παιδείας. Στα οφέλη του πανευρωπαϊκού αυτού προγράμματος αναφέρονται η καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας, η ενίσχυση της τοπικής παραγωγής και η τόνωση της αγοράς. Το πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με ποσοστό Κοινοτικής συμμετοχής 59%.
